Sağlıkta İnsani Değer Sınırların Ötesine Geçmektir

Sağlık Bakanımız Sayın Kemal Memişoğlu’nun, 'Sağlık, sınırların ötesinde evrensel bir değerdir' ifadesi, coğrafi mesafeleri aşan bir şifa anlayışını değil, aslında sağlık hizmetinin ruhuna işlemiş çok katmanlı bir sorumluluğu temsil eder. 

Bugün bir sağlıkçı olarak bu sözü içselleştirdiğimde, 'sınırların ötesine geçmeyi' sadece ambulansın ulaştığı fiziksel coğrafyaları değil, paramediklikten, sağlık yönetimi eğitimime uzanan yolculuğumu ve bilimsel bilginin vicdani bir süzgeçten geçerek insana dokunduğu o etik derinliği aynı anda kapsayan bir varoluş biçimi olarak görüyorum.

Aslında bu söz, bizim mesleğimizin o ağır, telaşlı ama bir o kadar da kutsal doğasının tanımıdır. Sahada, bir ambulansın içinde siren sesleri arasında zamanla yarışırken ya da bir afet bölgesinin tozlu yollarında nefes almayı bekleyen birine ulaşmaya çalışırken, sınırların, dillerin veya kimliklerin nasıl silikleştiğine binlerce kez şahit oldum.

Mesleğe bir paramedik olarak adım attığımda, önceliğim sadece o anki hastayı stabil etmekti. Ancak zamanla anladım ki tıbbi müdahale, büyük bir zincirin sadece son halkasıydı. Afet yönetimi üzerine aldığım lisans eğitimi, o ‘anlık’ müdahalenin ötesini görmemi sağladı. Kaosun içinde düzeni kurmanın, lojistik bir disiplinle hastaya ulaşmanın hayat kurtardığını kavradım.

Ardından gelen sağlık yönetimi ile tıp tarihi ve etik yüksek lisans süreçlerim, mesleki vizyonumu derinleştirdi. Bugün bir hastaya dokunduğumda, yaptığım işin sadece bir müdahale ya da tedavi süreci olmadığını anlıyor; Hipokrat’tan, İbn Sina’dan bu yana gelen o binlerce yıllık etik mirasın ve sorumluluğun yükünü taşıyorum.

Yönetim perspektifinden bakıldığında, ‘sınırların ötesi’ coğrafi sınırlar değildir. Bu, aynı zamanda bürokratik sınırların, önyargıların ve insana ulaşmaya engel olan tüm görünmez duvarların aşılmasıdır. 

Sağlık sistemi, sadece binalar, cihazlar veya bütçe kalemleri değildir. Sistem; bir ambulansın kapısını açan elin titrememesi, bir afet çadırında bilginin doğru akması ve her hastanın ‘evrensel bir değer’ olarak görülmesidir.

İyi bir yönetici, tıpkı sahadaki bir paramedik gibi, kriz anında soğukkanlılığını korumalı, veriyi insani değerle harmanlamalı ve her daim sahada çalışanlar ile hizmet alanların ihtiyacını gözetmelidir.

Tıp tarihi bize gösteriyor ki; hangi medeniyet olursa olsun, şifa arayışı insanlığın ortak paydasıdır. Etik, bu arayışın pusulasıdır. Bugün, paramedik kimliğimle olay yerinde sergilediğim disiplin ile akademik kimliğimle kazandığım vizyonu birleştirdiğimde, tek bir gerçeğe ulaşıyorum: Sağlıkta başarı, bilginin vicdanla buluştuğu noktada başlar.

‘Sağlık, sınırların ötesinde evrensel bir değerdir’ sözü, bize sorumluluğumuzu hatırlatıyor. Bizler, o sınırları aşan, en zor anlarda hayata tutunan veya tutulmasına vesile olan bir köprüyüz. Bu köprüyü, hem tecrübemizle hem de evrensel etik değerlerimizle güçlendirmeye devam edeceğiz. Çünkü biliyoruz ki; kurtardığımız her bir can, aslında evrensel değerin ta kendisidir.

Bu yazı, sahada öğrendiği pratik disiplini, akademik derinliğiyle birleştiren bir sağlık çalışanının; sistemin iyileşmesi ve insan merkezli bir sağlık yönetimi hayaline dair notlarıdır.

Paramedik Habip GOSTAK

Sağlık Yönetimi Bilim Uzmanı

Kaynak:

Görsel, Sağlık Bakanlığı sosyal medya hesabından alınmıştır.