Ana içeriğe atla

Paramedik Kimdir?

Ambulans hizmetlerinde, hastanede ve hastane öncesi acil sağlık alanında görev alan paramedikler ile ilgili kısa ve kapsamlı bir yazı.

Ambulans hizmetlerinde; acil hekimliği sertifika eğitim programlarını tamamlamış, 112 Komuta Kontrol Merkezi (KKM) ve/veya ambulanslarda çalışan tıp eğitimi almış doktorlar ile hastane öncesi acil sağlık alanında eğitim almış Acil Tıp Teknisyeni(ATT) ve paramedikler görev alırlar.

Hasta ve yaralılara acil tıbbi bakımı hastane dışında profesyonel bir şekilde başlatan, ambulansta nakil esnasında devam ettiren, acil servise hastayı teslim edinceye kadar görevi devam eden, aynı zamanda ambulans sürücülüğü de yapabilen ön lisans diplomalı sağlık personeline paramedik denir.
Kısacası paramedik profesyonel cankurtarandır (Gostak, 2011).

Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği’ne[1]göre, hekim bulunmayan kamu ve özel tüm acil yardım ambulanslarında paramedik bulundurulması zorunludur.

Devreye uzman sağlık personellerinin girdiği acil tıbbın ikinci aşaması, ambulanslar ile acil sağlık araçlarında sunulan hizmetler ve bu alanlarda görev alan personellerin müdahalelerinden oluşmaktadır.

Ülkemizde ambulansların bir kısmında halen hekim bulunmakla birlikte çoğunluğunda paramedik[2]ve acil tıp teknisyenleri görev almaktadır.

Özellikle Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP)ile birlikte doktorların aile hekimliğine geçirilmesi ve acil sağlık hizmetleri alanında görev alan hekimlerin sistemden çekilmesinin ardından bu alanda hızlı bir şekilde paramedik ve ATT istihdamının yolu açılmıştır. Ancak paramediklerin sisteme girmeleri ile birlikte bu seferki kaygı paramediklerin rol ve sorumluluklarını yerine getirememeleri olmuştur. Çünkü Türk sağlık sisteminde acil tıbbi girişim ve ilaç kullanımı gibi uygulamalar sadece hekimlerin rol ve sorumlulukları içerisinde tanımlanan görevlerdi (Çelikli, 2016).

2005 yılında Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un 7.maddesinde ‘Acil tıbbi yardım ve bakım ile sınırlı kalmak ve Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliğinde belirtilmek kaydıyla acil tıp teknikerleri ve acil tıp teknisyenleri hastaya müdahale edebilir, bu hususta lazım gelen iş ve işlemleri yapabilirler’ şeklindeki değişiklikle birlikte paramedik ve ATT’lerin rol ve sorumlulukları yasal zemine oturtulmuştur.

Ayrıca 2006 yılında yayınlanan 26369 sayılı Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği’nde; ‘kara ambulanslarında en az bir hekim ve/veya ambulans ve acil bakım teknikeri bulundurulur’ şeklindeki ifade ile ‘hekim bulundurulmayan ambulanslarda hasta kabininde nakil esnasında hastaya müdahale etmek üzere görev yapan personelden en az biri ambulans ve acil bakım teknikeri olmak zorundadır’ ifadesi ambulanslarda, hekim bulundurulma zorunluluğunu ortadan kaldırarak hekim bulunmayan ambulanslarda paramedik bulundurma zorunluluğunu getirmiştir.

2007 yılında yayınlanan Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile paramedik ve ATT’lerin acil sağlık hizmetlerindeki görev ve yetkileri tanımlanmıştır. 26 Mart 2009 tarih ve 27181 sayılı Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri ile Acil Tıp Teknisyenlerinin Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Tebliğ yayınlandıktan sonra ise ASH’de, belirtilen protokoller çerçevesinde paramedik ve ATT’lerin yetkilendirilmesi sağlanmıştır.

Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri (AABT)’nin acil tıbbi yardım ve bakım ile sınırlı olmak kaydıyla tıbbi görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
· İntravenöz (IV) ve intraosseöz (İO)girişim yapmak,
· Hastaneye varıncaya kadar kabul edilen acil ilaçları ve sıvıları kullanmak,
· Oksijen uygulaması yapmak,
· Endotrakeal entübasyon uygulamasını yapmak,
· Kardiyo-pulmoner resüsitasyon (CPR) ve defibrilasyon yapmak,
· Travma stabilizasyonunu yaparak hastanın nakle uygun hale gelmesini sağlamak,
· Uygun taşıma tekniklerini bilmek ve uygulamak,
· Monitörizasyon ve defibrilasyon uygulamak,
· Kırık, çıkık ve burkulmalarda stabilizasyonu sağlamak,
· Yara kapatma ve basit kanama kontrolü yapmak,
· Acil doğum durumunda doğum eylemine yardımcı olmaktır.

AABT’ler bu yetkilerini sadece hastane öncesi alanda görev yapan hekimsiz ambulanslar ile acil sağlık araçlarında ilgili eğitimleri aldıktan sonra ve hastane öncesi acil tıbbi yardım ve bakım akış şemalarına göre uygulayabilmektedirler.

Paramediklerin yetkilerini kullanabilmeleri için mezuniyet sonrası almaları gereken zorunlu eğitim programları aşağıda gösterilmiştir.

*BİLGİLENDİRME: Paramedik mesleğinin tarihsel gelişimi ile ilgili daha detaylı bilgilere Dünyada ve Ülkemizde Acil Tıp Sistemleri isimli kitaptan ulaşabilirsiniz. Kitaba ulaşmak için tıklayın: Dünyada ve Ülkemizde Acil Tıp Sistemleri

[1]Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği, RG: 07.12.2006, Sayı: 26369 [2]Paramedik mesleğinin tanımı başlıkta yapılmakla birlikte bu bölümde paramedik mesleği için; Paramedik/Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri/Acil Tıp Teknikeri şeklindeki ifadeler de kullanılmaktadır.
Gostak, Habip (2011); Cankurtaran kitabı, Karakutu Yayınları, 2011, İstanbul.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR:





Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Paramediklerin Görev ve Yetkilerinde Önemli Değişiklikler

Acil ilaç uygulama konusunda paramediklere bütün yollar serbest!  Paramediklere, ayrıca mekanik ventilasyon uygulama yetkisi verildi.  Ve artık iğne dekompresyon uygulaması yapabilecekler. İşte detaylar.  Acil Sağlık Hizmetleri (ASH)'nin sunumunda, özellikle hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin baş aktörlerinden biri olarak kabul edilen paramedik mesleği ile ilgili bugüne kadar birçok gelişme sağlandı.  Bunlardan en önemlisi, 2005 yılında Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'da yapılan değişiklikle, belli sınırlar çerçevesinde hastaya müdahale yetkisinin verilmesidir.  Ardından 2006 yılında yayınlanan 26369 sayılı Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile  Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği ve bu yönetmelikte yapılan düzenlemeler ile hekim bulunmayan ambulanslarda paramedik bulundurma zorunluluğunu getirilmiştir.  2007 yılında yayınlanan, Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile paramedik görev ve yetkileri

Oksijen Maskeleri Nelerdir?

OKSİJEN MASKELERİ Oksijen maskeleri, ağız ve burnu içine alacak şekilde tasarlanmış, üzerinde küçük delikler bulunan, yumuşak kauçuk ya da şeffaf plastikten yapılmış, hasta/yaralıya oksijen verilmesini sağlayan araçlardır. Üzerinde bulunan burun klipsi ile lastiği maskenin yüze rahatça oturmasını sağlar. Maske alt kısmındaki özelliğine göre adlandırılır. Her tür maskenin alt kısmından oksijen kaynağına uzanan bir hortumu bulunur. Oksijen maskelerinin yetişkin ve pediatrik hasta/yaralılarda kullanılmak üzere değişik ebatları mevcuttur. Basit Yüz Maskesi Hastanın ağız ve burnunu içine alacak şekilde tasarlanmış, alt kısmında hortumu bulunan kauçuk ya da plastikten yapılmış maske çeşididir. Basit yüz maskesinin üzerinde nefes verme sırasında fazla gazların çıkışını sağlayan iki taraflı küçük delikler ve başa takmak için elastik bir bant ya da lastik bulunur. Yetişkin ve çocuklarda kullanılmak üzere çeşitli ebatlarda olan basit yüz maskesi ile hasta/yaralılara % 40-60 konsa

Satılık Hastalıklar Kitabının Kritiği

1. ÖZET Sağlık alanında dünyanın önde gelen gazetecilerden biri olan Ray Moynihan ile ilaç politikaları üzerinde uzmanlaşmış bir yazar Alan Cassels tarafından kaleme alınan Satılık Hastalıklar kitabı; 500 milyar dolarlık cirosu ile dünyada 3.büyük sektör haline gelen ilaç piyasasının pazarlama stratejilerini anlatır. Bu kitap; hastalık değerlerini belirleyen akademik çalışmaları finanse eden ilaç firmaların normal değer aralıklarının daraltılmasındaki oynadıkları rol ile hasta sınıfına giren nüfusun çoğaltılmasını, hastalıkların profesyonelce pazarlanması sayesinde de uydurma hastalıkların insanların zihninde kabul olgusu yaratmasını konu almaktadır. 2. KİTABIN İÇERİĞİ ‘Hastalık satmak’ önsözü ile başlayan kitap ikiyüzlü bilinçlendirme kampanyalarının ufak sorunları ciddi hastalıklar gibi resmettiğini, ilaç firmalarının yaptığı yoğun reklamların; genel rahatsızlıkları, insanların hastalık gibi algılaması için müthiş bir çaba gösterdiğinden bahseder. Bununla ilgili olarak kitap

Paramedik Öğretim Görevlisi Bulunamıyor!

Okullar öğretim görevlisi arıyor.  Hocalar sitem ediyor:  P aramedik bölümüne paramedik mezunu öğretim görevlisi bulamıyoruz diye. Haklısınız hocam! Biz de sitemkarız, sisteme ve içimizdeki 112 aşkına… İçimizdeki 112 sevgisi bizi bu hale getirdi, maalesef! Paramedik bölümünden mezun olduğumda, dikey geçiş ile lisans tamamlayabileceğim tek bölüm hemşirelikti. Oysa hemşire olduğumda 112’de çalışmama izin verilmeyecekti. O dönem, Çanakkale’de Afet Yönetimi bölümünün açıldığı zamanlardı.  Paramedik olarak mezun olan her gencin gönlünden geçiyordu burada okumak.  Ancak Acil Tıp Teknisyeni (ATT)mezunu yani Meslek Lisesi çıkışlı olduğumdan o bölüme geçmem imkansızdı.  Afet bölümü, düz liseye öncelik tanıyordu.  Üstelik Dikey Geçiş Sınavı (DGS)ile paramedik mezunu da almıyordu. Sözleşmeli olarak 112’de işe başladım.  Önlisans mezunu olarak kalmamalıydım. Lisans bitirmem gerekiyordu.  Ancak DGS ile tercih edebileceğim lisans bölümü hemşireliği bitirdiğimde, paramedik yetki ve sorumluluklarımı

Hasta/Yaralı Öyküsü Alma

Bilinci açık olan hasta/yaralının kendisinden, bilinci kapalı hasta/yaralılardan ise yakınlarından veya olaya şahit, çevrede bulunan insanlarla konuşarak olay yada hastalık hakkında tıbbi amaçlı bilgi toplama işlemine öykü alma denir.  Birinci değerlendirmesi yapılan hasta/yaralının bilinci açık ise ikinci değerlendirmeye hasta/yaralı ile konuşarak başlanmalı ve bu sayede tıbbi müdahaleler için bilgiler elde edilmelidir. İnsanların en zor anlarında onlarla iletişim kurmak zorunda olan ATT/paramedikler, etkin bir acil tıbbi müdahaleyi başlatabilmeleri için bilgi edinme işlemini belirli bir standart içerisinde ve bazı kurallara riayet ederek yapmalıdırlar.  Hasta/yaralı öyküsü alma şu şekilde yapılmalıdır; Hasta/yaralıya yakın oturulmalıdır:  ATT/Paramedik, hasta/yaralının kendisini rahat görebileceği, rahat duyabileceği ve sürekli göz teması kurabileceği bir yere oturmalıdır. ATT/paramedik, hasta/yaralıya kendisini tanıtmalıdır: ATT/Paramedik, ismini, unvanını ve hangi kur

Nazal Kanül ile Oksijen Nasıl Uygulanır?

NAZAL KANÜL Hasta/yaralının burun deliklerine yerleştirilen, yaklaşık 1-1.5 cm uzunluğunda çıkıntıları olan, ince uzun polietilen ya da plastikten yapılmış iki ucu açık bir tüptür. Nazal kanül ile oksijen uygulaması basit, rahat ve güvenli bir yöntemdir. Oksijen alan hasta/yaralı konuşabilir, ağızdan bir şeyler yiyebilir. Nazal Kanül Ne Zaman Kullanılır? • Düşük yoğunlukta uzun süre oksijen alması gereken, •Tıbbi acili olan (SpO2 % 94’ün altında) ancak distreste olmamasına rağmen oksijen verildiğinde rahatlatılacağı düşünülen hastalarda, • Maske kullanamayan hasta/yaralılarda nazal kanül kullanılır. Nazal kanül ile verilecek oksijenin akım hızı 2-6 L/dk olacak şekilde ayarlanır. Daha fazla akım hızı ile oksijen verilmesi halinde burun mukozalarında ciddi tahrişler oluşturur ve hasta/yaralıya rahatsızlık verir. Ayrıca tedavinin istenilen etkisi elde edilemez. Nazal Kanül ile Oksijen Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar Oksijen mutlaka nemlendirilerek verilmelidir, Nazal k